İhale Konusu İşyerlerine Ait Borçların Tecil Ve Taksitlendirilmesi

I-GİRİŞ

Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelikte yapılan değişiklik ile, ihale konusu işyeri işverenlerine, fark işçilikten kaynaklanan prim borçlarını 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48. maddesine istinaden tecil ve taksitlendirmek suretiyle ödeme imkanı getirilmiştir.

Bu yazımızda, Hakediş Yönetmeliğinde yapılan değişiklik uyarınca fark işçilik borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi sırasında dikkat edilmesi gereken hususlara yer verilmiştir.

II-FARK İŞÇİLİKTEN KAYNAKLANAN PRİM BORÇLARININ TESPİTİ VE ÖDEME SÜRESİ

İhale konusu işlerden dolayı yeterli işçilik bildiriminde bulunmadığı anlaşılan işverenlerce;

-F ark işçilikten kaynaklanan prim borçlarının Ünitece yapılan araştırma işlemi sonucunda tespit edilmesi ve tebliğ edilen prim borcunun, tebliğ tarihinden itibaren bir aylık süre içinde ödeneceğinin ve daha sonra Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca inceleme yapılması istenilmeyeceğinin bir dilekçe ile bildirilmesi halinde,

-Tebliğ edilen prim borcunun bir aylık süre içinde ödenip ödenmeyeceğinin Kuruma bildirilmemesi veya ödenmeyeceğinin bildirilmesi nedeniyle, fark işçilikten kaynaklanan prim borcunun Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca tespit edilmesi ve tespit edilen prim borcunun bir aylık süre içinde ödenmesine ilişkin Kurumca yapılan bildirimin tebliğ edilmiş olması halinde,

-Serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen raporlara istinaden fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanan prim borcunun, tebliğ tarihinden itibaren bir aylık süre içinde ödeneceğinin ve daha sonra Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca inceleme yapılması istenilmeyeceğinin beyan edilmesi halinde,

sözkonusu borçların, tebliğ tarihinden itibaren bir aylık süre içinde ödenmesi veya işverenin çok zor durumda bulunması halinde 6183 sayılı Kanun gereğince tecil ve taksitlendirme talebinde bulunularak, borçların taksitler halinde ödenmesi gerekmektedir.

Aksi halde, bir aylık sürenin bitimini müteakip, Sosyal Güvenlik Kurumunca, en geç 15 gün içinde, idare nezdindeki teminatın nakde çevrilmek suretiyle tahsili amacıyla durum idareye bildirilmektedir.

Hal böyle olmakla birlikte, Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılan bildirim üzerine idarelerin en geç bir ay içinde kesin teminatı nakde çevirerek Kurum hesaplarına aktarması gerektiğinden, işverenlerce sözkonusu bir aylık süre içinde de kesin teminat nakde çevrilmemiş ise, fark işçilikten kaynaklanan prim borçları için 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden tecil ve taksitlendirme başvurusunda bulunulabilecektir.

III-TAKSİTLENDİRME ŞARTLARI VE KAPSAMA GİREN BORÇLAR

İhale konusu işyerlerine ilişkin borçların 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine istinaden tecil ve taksitlendirilebilmesi için;

1-Hak ediş alacağının bulunmaması, başka bir ifade ile son hak ediş tutarının ödenmiş olması,

2-Borçların, yasal ödeme süresinin geçmiş olması,

3-İşyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezine müracaat edilmesi,

4-İşverenin çok zor durumda bulunması,

5-Yeteri kadar teminat gösterilmesi,

6-İlk taksit tutarının peşin olarak ödenmesi,

gerekmektedir.

Tecil ve taksitlendirme işlemine fark işçilik borçlarından dolayı tahakkuk eden prim borçlarının yanı sıra ihale konusu işten dolayı tahakkuk etmiş idari para cezası ve diğer borçlar ile, işverenin aynı ünitede işlem gören diğer işyerlerinden kaynaklanan yasal ödeme süresi geçmiş borçları da dahil edilmektedir.

Diğer taraftan, işverenler, idare nezdinde saklı tutulan teminatlarını alabilmeleri için gerekli olan ilişkisizlik belgelerini, tecil ve taksitlendirme işlemleri sırasında gösterilen teminata göre, taksitlendirme işlemlerinin kabul edilmesinin ardından veya taksit tutarlarının tamamının ödenmesinin ardından alabileceklerdir.

a) İlişiksizlik Belgelerinin Taksitlendirme Başvurusunun Kabul Edilmesinin Ardından Alınması

İdare nezdinde saklı tutulan teminatın nakde çevrilmesinden önce, işverenlerce,

-6183 sayılı Kanunun 48. maddesine istinaden tecil ve taksitlendirme başvurusunda bulunulması,

-Borca yetecek kadar, bankateminat mektubu (süresiz ve kesin) veya Devlet iç borçlanma senetleri ya da bu senetler yerine düzenlenen belgelerin teminat olarak verilmesi,

-Taksitlendirme başvurusunun Ünitece kabul edilmesi,

halinde ilişiksizlik belgesi verilmektedir.

Öte yandan, ihale konusu işten kaynaklanan borçlarının yanı sıra, aynı işverenin aynı Ünitede işlem gören devamlı nitelikteki işyerlerinden kaynaklanan borçlarının da bulunması halinde, Sosyal Güvenlik Kurumunca, tüm borçlar toplanarak birlikte taksitlendirilmektedir.

Bu durumda, ihale konusu işten kaynaklanan borçlar için bankateminat mektubu veya Devlet iç borçlanma senetleri ya da bu senetler yerine düzenlenen belgelerin , devamlı nitelikteki işyerlerinden kaynaklanan borçlar için ise toplam borç tutarından, 50.000,00 TL düşülerek kalan meblağın yarısı tutarında 6183 sayılı Kanunun 10. maddesindeki teminatlardan birinin gösterilmesi istenilmektedir. Dolayısıyla devamlı nitelikteki işyerlerinin borçlarına karşılık olarak menkul veya gayrı menkul malların da teminat olarak gösterilmesi mümkün bulunmaktadır.

İhale konusu işten kaynaklanan borçlar için bankateminat mektubu veya Devlet iç borçlanma senetleri ya da bu senetler yerine düzenlenen belgeleri teminat olarak veren işverenlerin d evamlı nitelikteki işyerlerinden kaynaklanan toplam borç tutarının 50.000,00 TL’nin altında olması halinde ise, devamlı nitelikteki işyerlerinin borçları için ayrıca teminat gösterilmesine gerek bulunmamaktadır.

b) İlişiksizlik Belgelerinin Tecile Konu Taksitlerin Ödenmesinin Ardından Alınması

İşverenlerce, idare nezdinde saklı tutulan teminatın nakde çevrilmesinden önce, tecil ve taksitlendirme talebinde bulunulmasına rağmen, borca yetecek kadar, bankateminat mektubu (süresiz ve kesin) veya Devlet iç borçlanma senetleri ya da bu senetler yerine düzenlenen belgelerin teminat olarak verilememesi halinde, ilişkisizlik belgesi, tecil ve taksitlendirme talebinin Ünitece kabul edilmesi kaydıyla, taksitlerin tamamının ödenmesinin ardından verilmektedir.

6183 sayılı Kanunun 48. maddesine istinaden tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan ancak borçları için banka teminat mektubu (süresiz ve kesin) veya Devlet iç borçlanma senetleri ya da bu senetler yerine düzenlenen belgeleri teminat olarak gösteremeyen işverenlerin, toplam borçlarının 50.000,00 TL’nin altında olması halinde teminat göstermelerine gerek bulunmadığı gibi, toplam borç tutarlarının 50.000,00 TL’nin üzerinde olması halinde, toplam borç tutarından, 50.000,00 TL düşülerek kalan meblağın yarısı tutarında menkul veya gayrimenkul mallarını teminat olarak göstermeleri mümkün bulunmaktadır.

Ancak, borçların ilişkisizlik belgesi verilmeden tecil ve taksitlendirildiği durumlarda, Sosyal Güvenlik Kurumunca, idare nezdinde saklı tutulan banka teminat mektubunun süreli olması halinde, süresiz ve kesin teminat mektubuna çevrilmesi istenilmektedir.

IV- TECİL VE TAKSİTLENDİRME İŞLEMLERİNİN BOZULMASI HALİNDE YAPILACAK İŞLEMLER

İhale konusu işyerlerinden kaynaklanan borçlara ilişkin taksitlendirme işlemlerinin bozulduğu durumlarda, sözkonusu borçlar, idare nezdinde saklı tutulan veya Ünitece alınmış teminat nakde çevrilmek suretiyle tahsil edilmektedir.

Buna karşın, işverenlerin ihale konusu işyerinden kaynaklanan borçlarıyla birlikte ihale konusu işyeri haricindeki diğer işyerlerine ait borçlarının da tecil ve taksitlendirme işlemlerine dahil edildiği durumlarda, ihale konusu iş haricindeki işyerlerine ait borçlar için, tecil ve taksitlendirme işleminin bozulduğu ve Kuruma olan borçların yedi günlük süre içinde ödenmesi gerektiği, aksi halde borçların 6183 sayılı Kanunun 48. maddesi uyarınca gösterilmiş olan teminatın nakde çevrilmek suretiyle tahsili cihetine gidileceği veya diğer şekillerle cebren tahsile devam olunacağı hususu işverenlere bildirilmektedir.

Dolayısıyla, hem ihale konusu işe ait borçların hem de ihale konusu iş haricindeki borçların birlikte taksitlendirildiği ancak taksitlendirme işleminin bozulduğu durumlarda, ihale konusu işten kaynaklanan borçlar teminatın nakde çevrilmesi suretiyle tahsil edilmekte, ihale konusu iş haricindeki işyerlerinden kaynaklanan borçlar ise, taksitlendirme işleminin bozulduğuna ilişkin yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi günlük süre içinde ödenmemesi halinde, bu sürenin bitiminden itibaren teminat nakde çevrilmesi suretiyle tahsil edilmektedir.

V-TAKSİTLENDİRME TALEBİNİN İLGİLİ ÜNİTECE UYGUN GÖRÜLMEYEREK REDDEDİLMESİ

Tecil ve taksitlendirme başvuruları, 6183 sayılı Kanunun 48. maddesinde öngörülen şartları yerine getirmemiş olmaları nedeniyle ilgili Ünitece reddedilen işverenlerin, bahse konu borçlarını, tecil ve taksitlendirme başvurularının reddedildiğine ilişkin yazının tebliğinden itibaren Kurumca 30 güne kadar verilebilecek süre içinde tecil faizi ile birlikte ödemeleri mümkün bulunmaktadır.

Dolayısıyla, işverenlerce yapılan tecil ve taksitlendirme başvurusu ilgili Ünitece kabul edilmese dahi, borcun, taksitlendirme başvurusunda bulunulan tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar hesaplanacak tecil faizi ile birlikte ödenmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak bu durumda sözkonusu borcun, taksitlendirme başvurusunun reddedildiğine ilişkin yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren Kurumca 30 güne kadar verilebilecek süre içinde ödenmesi gerekmektedir.

VI- SONUÇ

Hakediş Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle birlikte, işverenlerin ihale konusu işten kaynaklanan borçlarını, 6183 sayılı Kanun gereğince tecil ve taksitlendirmek suretiyle ödemelerine imkan tanınmıştır.

Dolayısıyla, yapılan bu düzenleme ile ihale konusu işten kaynaklanan borçları için, borca yetecek kadar banka teminat mektubu veya Devlet iç borçlanma senetleri ya da bu senetler yerine düzenlenen belgeleri teminat olarak vererek tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan işverenlerin, idare nezdinde saklı tutulan ve Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen teminat mektuplarından çok daha yüksek tutarlar üzerinden düzenlenmiş teminat mektuplarını geri almak suretiyle, bankalara yüksek miktarlarda faiz ödenmelerinin de önüne geçilmiştir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*